Gezondheidsbrief Januari 2026-Goede voornemens

Lieve jij,

Welkom in 2026! En welkom in deze eerste gezondheidsbrief!

Traditioneel nemen we onszelf van alles voor rond de jaarwisseling.

Opvallend is, dat die voornemens heel vaak met de gezondheid te maken hebben. Terecht, want onze gezondheid is immers één van de belangrijkste dingen die we hebben.

En het is ook dáárom dat ík me heb voorgenomen om mijn kennis over gezondheid met je te delen en je te helpen om je leven gezonder in te richten.

Deze gezondheidsbrief is speciaal voor iedereen die:

• zich (nog) gezond voelt en dat gevoel zo lang mogelijk wil houden

• al regelmatig klachten heeft en die niet meer zou willen hebben

• een chronische aandoening heeft en daar vanaf wil komen of minder last van wil hebben

• hinderlijke klachten heeft en maar niet snapt waarom die er zijn

Heb jij je ook voorgenomen om gezonder te gaan leven? Heel goed!

Hoe nobel deze voornemens ook zijn, het is wel zaak dat je ze ook volhoudt. Bij veel mensen blijken ze al binnen 2 weken (op de 12^e januari – ‘Sjaak-afhaakdag’) gesneuveld te zijn. Het voornemen om in de eerste maand van het jaar geen alcohol te drinken (‘dry januari’) lukt vaak wel, maar de meesten drinken daarna weer als voorheen.

In deze brief bespreek ik die 5 meest voorkomende voornemens en wil ik je ook helpen om ze vervolgens wél vol te houden.

De andere maanden van dit jaar zal ik steeds een ander thema uitgebreid bespreken, zodat je aan het eind van dit jaar een belangrijk, uitvoerbaar, naslagwerk in je bezit hebt, gebaseerd op de huidige inzichten en mijn kennis en ervaring.

Tip: bewaar de gezondheidsbrieven in een speciaal mapje op je PC, zodat je het één en ander nog eens kunt teruglezen.

Ik wens je veel plezier met deze brief en een gezond 2026!

In deze nieuwsbrief lees je over:

AFVALLEN: door gezond te eten verlies je vanzelf duurzaam gewicht.
STOPPEN MET ROKEN: gaat het dit jaar eindelijk lukken?
MINDER ALCOHOL EN FRISDRANK: want ze zijn gif voor je lijf!
MEER BEWEGEN: goed voor je lijf, maar ook voor je geestelijke gezondheid!
ANDERE KEUZES: over andere gezondheids-voornemens
MIJN VOORNEMENS VOOR KOMENDE GEZONDHEIDSBRIEVEN

Dit is de absolute nummer 1 van de goede voornemens.

En dat is niet zo gek, want vrijwel iedereen is zwaarder dan hij of zij zou moeten zijn. En dat is ook logisch in een maatschappij waar de verleidingen om ongezond te eten zo gemakkelijk voorhanden zijn.

Er zijn inmiddels talloze diëten om gewicht kwijt te raken. En ze werken allemaal!!

Maar helaas werken ze allemaal maar een beperkte periode.

Dat kan komen doordat het lastig is om het dieet vol te houden, maar meestal doordat het lichaam zich snel aanpast en zorgt dat alle vetreservoirs toch gevuld worden, ondanks het veranderde eten.

Als er sprake is van ernstig overgewicht of ziekte door overgewicht, is het mogelijk om operatief de maag te laten verkleinen of chirurgisch een andere spijsverteringsweg aan te laten leggen. Dat helpt voor het overgewicht meestal goed, maar is ingrijpend en kent nogal wat nadelen.

Dat geldt zeker ook voor de ‘afslankpillen’, die tegenwoordig nogal hip zijn. Ze worden als wondermiddelen aangeprezen, maar dat zijn ze zeker niet. Ik zal er binnenkort een aparte gezondheidsbrief aan wijden.

Is er dan helemaal niets dat helpt?

Zeker wel!

In de eerste plaats is het van belang om veel meer te bewegen. Hierover kun je verderop meer lezen.

En in de tweede plaats is het van belang dat je je eigen spijsvertering weer normaal moet laten functioneren. Doordat je waarschijnlijk vele jaren verkeerd hebt gegeten en gedronken is het darmmilieu dusdanig veranderd dat de darmen ziek zijn geworden en allerlei bestanddelen van de voeding binnen laten, die er niet thuishoren.

En al die ongewenste voedselbestanddelen veroorzaken een afweerreactie van jouw lichaam. De laaggradige ontstekingen, als gevolg hiervan, blijken aan de basis te staan van de meest voorkomende chronische aandoeningen. En de verstoorde voedselopname zorgt ook voor het overgewicht.

Normalisering van het darmmilieu zal leiden tot beter functioneren van de darmen en daardoor een gezonder lijf en gewichtsvermindering. En, niet te vergeten, een betere psychische gezondheid. Dit onderwerp is voor nu te uitgebreid, in de volgende gezondheidsbrief kom ik erop terug.

Ik zal hier wel enkele suggesties doen om je darmen gezonder te maken. Dat hoef je echt niet allemaal ineens te gaan doen.

Kleine stapjes zijn eerder succesvol, dan te grote veranderingen.

• Eet nog slechts 2 of 3 maaltijden per dag zonder tussendoortjes

• Eet voornamelijk biologische groente en volkoren producten. Eet gevarieerd.

• Vermijd zoveel mogelijk alcohol- en suiker-houdende dranken. Drink dus vrijwel uitsluitend water, (ongezoete) thee of koffie (zonder melk)

• Eet nog bij uitzondering iets dat zoet is of een zoetmaker bevat.

  Ga ervan uit dat er zoetmakers zitten in alles dat door de voedselindustrie gemaakt en verpakt is.

Zit er iets bij dat jou goed haalbaar lijkt? Begin daar dan mee en houd dat vol! En als het ingesleten is in je dagelijks patroon, kun je een volgende stap nemen.

Dat roken de kans op vrijwel alle ziektes doet toenemen zal iedereen wel bekend zijn. En het imago van de stoere roker is inmiddels wel verdwenen.

De rookindustrie is echter niet voor één gat te vangen en slingert op misdadige wijze nu de ‘vapes’ de wereld in, terwijl die nóg schadelijker en verslavender zijn dan sigaretten.

En wat te denken van het feit dat tabaksfabrikanten inmiddels grootaandeelhouder zijn geworden van een aantal farmaceutische bedrijven, die medicatie tegen longziekten op de markt brengen?

De lobby van deze criminele bedrijven is zo sterk, dat overheidsmaatregelen hoogstens een beperkt effect zullen hebben. Beter is het daarom wanneer we allemaal stoppen met roken/vapen.

Stoppen vraagt echter veel motivatie en wilskracht en niet starten is daarom veel beter. Om die reden heb ik mijn best gedaan om roken in het openbaar in Uitgeest te laten verbieden, maar dat vond de Gemeente ‘te betuttelend’. Wel is er nu een rookverbod bij alle scholen en openbare speelplaatsen.

Het beste argument om te stoppen is je eigen gezondheid. Overweeg je om dat te doen, laat je dan in elk geval (gratis) coachen door een praktijkondersteuner of door de rookstoppoli (in het RKZ). Dat vergroot de kans dat het je gaat lukken enorm!

Waar roken zijn ‘stoere’ imago wel kwijt is, profiteren de alcohol-houdende dranken nog altijd van het beeld dat het gezellig is als je het drinkt. Het is ontegenzeglijk zo dat alcohol een aantal remmen bij je wegneemt en je ‘meer jezelf’ wordt en ‘zorgelozer’. Maar dat je voor deze doelen een dergelijk gif nodig hebt, is natuurlijk wel jammer.

Men ontdekte duizenden jaren geleden, toen water nog vol zat met ziekmakende micro-organismen, dat je minder snel ziek werd van water als er alcohol in zat. Dat ziektekiemen dood gaan door alcohol geeft eigenlijk al aan hoe giftig het is!

Daar komt bij dat alcoholische dranken in het begin eigenlijk ook helemaal niet lekker zijn; je moet ze leren drinken, eerst wennen aan de giftige smaak, waarna je die pas gaat waarderen. Net zoals met roken dus.

Nu we al 150 jaar een succesvolle waterzuivering hebben in Nederland en er schoon drinkwater uit alle kranen komt, is de noodzaak van alcohol-houdende dranken verdwenen.

Door de alcohol plas je meer vocht uit dan in het alcohol-houdende drankje zit.

Je droogt dus uit van alcohol. Het veroorzaakt daardoor dorst en daardoor ga je meer drinken en daardoor droog je nog meer uit. Hoofdpijn (de bekende ‘kater’) is het bekendste gevolg, maar je nieren worden er ook niet blij van. Wanneer je dan toch een glas alcoholhoudende drank neemt, verplicht jezelf dan om daarna een glas water te nuttigen. Dat voorkomt het uitdrogen en verhindert dat je steeds meer drinkt.

Maar nóg belangrijker is dat alcohol op zichzelf giftig is voor de hersenen en de darmen. Ik kan me niet voorstellen dat je dat wilt! En dan is het ook nog een koolhydraat dat bijdraagt aan een ongezond darm-milieu en snel hongerig (en ook dorstig) maakt, hetgeen uitnodigt tot nog meer gebruik.

Voel je je gemotiveerd om nooit meer (of bij hoge uitzondering) alcohol te drinken, laat je dan coachen door een praktijkondersteuner om de kans dat dit voornemen een succes wordt, te vergroten.

Zelf ben ik student geweest en heb ik de effecten van alcohol aan den lijve ondervonden. En ook ondervonden dat je drinkt vanwege sociale acceptatie, ook al sta je de volgende morgen (of middag!) op met een betonnen hoofd, ben je zeer vatbaar voor (griep-)virussen en komt er weer niets van studeren.

Toen ik besloten had om geen alcohol meer te drinken, voelde ik in het begin wel de sociale druk en had ik het gevoel me tegenover mijn vrienden te moeten verantwoorden. Inmiddels weet ik beter. Onze vriendschap moet niet afhankelijk zijn van mijn drankgebruik. Ik vind het even gezellig als vroeger en heb er ook wel lol in als mijn omgeving wat aangeschoten raakt. Al valt het me ook op dat er steeds minder gedronken wordt in mijn omgeving.

Stoppen is ongetwijfeld makkelijker als je gesteund wordt door je omgeving, maar het belangrijkst is je eigen motivatie. En heb je erg veel moeite om van de fles af te blijven? Zorg dan dat je het niet in huis hebt. De gang naar de supermarkt is dan wellicht te veel moeite of helpt je herinneren aan je voornemen.

En dan nog frisdrank.

Frisdrank is van nature wel lekker, maar kent, net als alcohol, het nadeel dat de suikers erin het darmmilieu verstoren en al snel weer trek veroorzaken. Zelfs wanneer er geen suiker in zit, zoals in Cola Zero, verstoren de zoetstoffen in het product de werking van je darmen.

En weet dat ook vruchtensappen tot deze categorie behoren. Zelfs wanneer er ‘geen toegevoegde suikers’ op het pak staat of wanneer je het vers uit de sinaasappel hebt geperst, zit er suiker in.

In alles wat zoet is, zit suiker of zoetstof en dat is niet gezond.

Wat dan wel?

De enige gezonde drank is (kraan-)water, eventueel met smaakjes zonder suiker. Denk hierbij aan thee (rooibos, zwarte, groene en kruiden) en koffie (zonder melk). En wil je toch eens iets anders, overweeg dan Kombucha, liefst verdund met (mineraal-) water. De bacteriën die in deze gefermenteerde ijsthee zitten, zijn goed voor je darmen, waardoor het drankje ‘minder slecht’ is.

De mens is een diersoort die zeer vatbaar is voor verslaving. Of dat nu roken, alcohol of gokken is. Maar velen houden ook van lui en makkelijk. We verplaatsen ons in de auto en zitten tijdens ons werk en als we thuis zijn. En als we ons toch schuldig voelen over ons gebrek aan beweging, gaan we elke week een uurtje naar de sportschool, liefst met de auto en liefst met een drankje na afloop.

Ik zou willen dat ik overdrijf, maar kijk eens kritisch naar jezelf. In hoeverre lijkt jouw dagelijkse beweging op die van de oermens, die de hele dag aan het scharrelen was en vrijwel nooit zat? Ons lichaam is ontworpen om de hele dag in beweging te zijn en niet voor het leven, zoals we dat de laatste 100 jaar zijn gaan leiden.

Professor Erik Scherder heeft veel onderzoek gedaan naar de effecten van bewegen op de lichamelijke én geestelijke gezondheid. Dus niet alleen je lijf, maar ook je psychische weerbaarheid profiteert van minder zitten. Hij kan het weten en laat dat ook weten via zijn boekjes en de media. “Zitten is het nieuwe roken”, is een bekende slogan van hem.

De moraal: integreer ‘minder zitten’ in je leven.

Veel mensen gaan naar de sportschool en hopen daardoor hun inactiviteit de rest van de dag te compenseren. Die vlieger gaat echter maar gedeeltelijk op.

Ik denk dat sportscholen erg nuttig zijn. Je kunt er je conditie en spierkracht op peil houden of zelfs vergroten.

Maar minstens even belangrijk is het om het zitten zoveel mogelijk uit je leven te bannen.

Kijk eens hoe je er voor kunt zorgen dat je automatisch minder zit en meer beweegt op een gewone dag.

Kun je lopen in plaats van fietsen, fietsen in plaats van autorijden? Parkeer jij je auto ook altijd ver van de plek waar je wilt zijn? Vergader jij op je werk ook staand of lopend? Heb je een sta-bureau? Loop je ’s avonds een uur met de hond in plaats van een filmpje te streamen? Of heb je een ander loop-maatje?

Ga eens samen met je partner, je huisgenoten en/of je collega’s na hoe jij en jullie minder zitten gewoon kunnen maken in je dagelijks leven. Je lijf zal je dankbaar zijn!

We blijven ook tal van andere dingen doen, terwijl we er niet tevreden over zijn.

Dat doen we uit gewoonte of verslaving, omdat we denken ‘dat het zo hoort’ of vanwege angst om te veranderen.

Neem je dan voor om te onderzoeken of het ook anders kan.

Ik raad je aan om dat onderzoek samen met een ander te doen. Dat kan een vriend zijn, die je vertrouwt en die jou ook durft te confronteren met je onlogische gedrag. Maar ook je huisarts of een coach kan je hiermee helpen.

En heb je wel eens gehoord van (familie-)opstellingen? Die blijken een heel goed middel om patronen te doorbreken, die je voorheen zonder succes hebt kunnen veranderen. De beste manier om erachter te komen wat zo’n opstelling nou precies is en of dat jou iets zou kunnen opleveren, is om er een keer eentje bij te wonen. Het kost je een avond en € 20, maar daarna ben je een belangrijke ervaring rijker!

Hetzelfde geldt ook voor klachten die maar blijven aanhouden of terugkeren en waar je nog geen goede verklaring of oplossing voor hebt gevonden.

Bedenk dan dat die klachten wel eens een signaal van je lijf zouden kunnen zijn, om onvrede te uiten over wat je nu doet in je leven.

Wijk naar je lijf en geef dat de aandacht die het verdient. Zijn er mensen (zoals je huisarts) die je ermee kunnen helpen? En ook ik luister graag naar wat je lijf je te vertellen heeft. En ook hier kan een opstelling je laten zien waarom je de klachten hebt en wat je kunt doen om er minder last van te hebben.

Overweeg tenminste om het erover te hebben en er iets aan te doen. Jouw leven is géén generale repetitie, dus zorg dat het NU goed is.

Liefdevolle groet,
Dirk Jan van Wijk
www.wijknaarjelijf.nl